Küçük kalemler, büyük gider
Evde sağlık firmasında personel maliyeti herkesin aklındadır. Sarf malzeme ise "ufak tefek" diye geçer: eldiven, gazlı bez, enjektör, serum seti, sonda, yara örtüsü. Oysa günde otuz ziyaret yapan bir firmada bu kalemler, ay sonunda bir hemşire maaşını aşan bir gidere dönüşebilir.
Sorunun kendisi gider değil, giderin görünmez olmasıdır. Malzeme toplu alınır, depoya konur, çantalara dağıtılır ve biter. Hangi hastaya, hangi işleme ne gittiği bilinmez; dolayısıyla hangi hizmetin kârlı olduğu da bilinmez.
Önce ortak dil: standart katalog
Aynı malzemeye üç hemşire üç ayrı isim verirse hiçbir rapor çıkmaz: "steril gazlı bez", "gaz kompres", "spanç". İlk adım, firmanın kullandığı malzeme ve ilaçları standart bir katalogda toplamaktır:
- Sarf malzemeler: Ad, birim (adet, kutu, metre), birim maliyet
- İlaçlar: Ad, form, doz birimi
- İşlem setleri: Sık yapılan işlemler için hazır paketler
- Tanı kodları: Serbest metin yerine ICD kodundan seçim
Katalog bir kez kurulur, sonra yalnızca güncellenir. Kurulumu klinik sorumlu yapmalı; satın alma listesiyle aynı isimler kullanılmalıdır.

İşlem setleri: kaydı 10 saniyeye indirmek
Hemşireden her ziyarette on kalem girmesini beklerseniz kayıt tutulmaz. Set mantığı bunu çözer:
| Set | İçerik (örnek) | Yaklaşık maliyet |
|---|
| Enjeksiyon | Enjektör, alkollü ped, eldiven | 15 ₺ |
| Basit pansuman | Gazlı bez, serum fizyolojik, flaster, eldiven | 60 ₺ |
| Serum takma | Serum seti, branül, flaster, eldiven | 110 ₺ |
| Sonda değişimi | Sonda, idrar torbası, steril eldiven, jel | 280 ₺ |
Rakamlar örnektir. Hemşire ziyareti kapatırken seti seçer; set dışı kullanılan yüksek değerli kalemleri (özel yara örtüsü gibi) ayrıca ekler.
Kullanım ziyarete bağlanmalı
Malzeme kaydının değeri, hangi ziyarette kullanıldığının bilinmesindedir. Ziyarete bağlı kayıt üç şeyi birden verir:
- Klinik kayıt: Hastaya hangi tarihte ne uygulandığı bellidir.
- Maliyet: Ziyaret başına ve hasta başına malzeme gideri hesaplanır.
- Stok: Depodan ve çantadan ne kadar düştüğü bilinir.
Ziyaret programının nasıl kurulacağını ziyaret planlama yazısında anlattık; malzeme kaydı o ziyaretin kapanış adımıdır.
Çanta ve depo: iki seviyeli stok
Evde sağlıkta stok tek yerde durmaz: depo vardır, bir de her hemşirenin çantası ya da aracı. Pratik düzen:
- Depo: Alımlar buraya girer; asgari stok seviyesi tanımlanır.
- Çanta: Haftalık standart dolum listesi; hemşire eksildikçe depodan tamamlar.
- Haftalık sayım: Çanta içeriği, kullanım kayıtlarıyla kabaca karşılaştırılır.
Büyük farklar hırsızlık değil, çoğu zaman kayıtsız kullanımdır; amaç suçlamak değil, set tanımlarını gerçeğe yaklaştırmaktır.
Son kullanma tarihi ve soğuk zincir
Çantada unutulan malzeme, deponun gözünden kaçar. Aylık çanta kontrolünde son kullanma tarihleri bakılır; 90 gün içinde dolacak kalemler öne alınır. Soğuk zincir gerektiren ilaçlar için taşıma kabı ve sıcaklık kaydı ayrıca tanımlanmalı; bu ilaçlar çantada bekletilmemelidir.
Ziyaret başına maliyet: fiyatın tabanı
Bir pansuman ziyaretinin gerçek maliyeti üç parçadır: personel süresi (yol dahil), araç/yakıt ve sarf. İlk ikisini çoğu firma bilir; üçüncüsü bilinmediği için fiyat "piyasaya göre" konur. Malzeme kaydı tutulduğunda şunu söyleyebilirsiniz: basit pansuman ziyareti bize ortalama şu kadara mal oluyor, karmaşık yara bakımı bunun üç katı. Paket fiyatlar bu veriyle kurulur.
Kuruluş aşamasındaki firmalar için hizmet kapsamı ve kadro planını evde sağlık firması kuruluş yazısında bulabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Malzemeyi serbest metinle yazdırmak
- Hemşireden her kalemi tek tek girmesini istemek
- Çanta stoğunu hiç saymamak
- Hastanın kendi malzemesini hiç kaydetmemek (klinik kayıt eksik kalır)
- Fiyatı malzeme maliyetini bilmeden belirlemek
Vakasis'te tıbbi tanımlar
Vakasis'in Tıbbi Tanımlar modülü ICD tanı kodlarını, ilaç ve sarf malzeme kataloğunu tutar; kayıtlarda serbest metin yerine katalogdan seçim yapılır. Evde sağlık firmaları için uygun modül bileşimini Modüller sayfasından inceleyebilir, sorularınız için iletişime geçebilirsiniz.